Ana Sayfa / Yönetim Sistemleri · Enerji

Yönetim Sistemleri · Enerji

ISO 50001:2018 Enerji Yönetim Sistemi

Enerji kullanımını, tüketimini ve performansını ölçülebilir hale getirerek önemli enerji kullanımlarını, enerji performans göstergelerini ve iyileştirme fırsatlarını sistematik biçimde yönetiyoruz.

Güncel sürüm: ISO 50001:2018 + Amd 1:2024

Neden önemli?

Enerji yönetimi, faturayı izlemekten daha fazlasıdır.

ISO 50001, kuruluşların enerji performansını sürekli iyileştirmesi için veri temelli bir çerçeve sunar. Enerji gözden geçirmesi, önemli enerji kullanımları, enerji performans göstergeleri (EnPI), enerji baz çizgileri (EnB), ilgili değişkenler, ölçüm planı ve iyileştirme fırsatları birbirine bağlı şekilde yönetilir.

Enerji gözden geçirmesi

Enerji kaynaklarını, kullanımları, tüketimleri ve önemli enerji kullanımlarını veriyle analiz eder.

EnPI ve baz çizgisi

Üretim, HDD/CDD, çalışma saati gibi ilgili değişkenleri dikkate alan anlamlı enerji performans göstergeleri oluşturur.

Fırsatların önceliklendirilmesi

Tasarruf potansiyeli, yatırım ihtiyacı, geri ödeme ve operasyonel etkileri birlikte değerlendirir.

Ölçüm ve doğrulama

Sayaç, alt ölçüm, veri kalitesi ve performans izleme düzenini yönetim sistemi içine alır.

Kalitek yaklaşımı

Veriyi enerji performansına dönüştürüyoruz.

Mevcut tüketim verilerini toplamakla kalmaz; hangi değişkenlerin performansı etkilediğini analiz eder, EnPI ve baz çizgisini ISO 50006 yaklaşımıyla destekleyerek izlenebilir bir iyileştirme sistemi kurarız.

01

Enerji verilerinin toplanması

Elektrik, doğalgaz, yakıt ve diğer enerji kaynaklarının geçmiş verilerini düzenleriz.

02

ÖEK ve ilgili değişkenlerin analizi

Ekipman, proses ve iklim/üretim değişkenlerini performans ilişkisi açısından değerlendiririz.

03

EnPI ve EnB tasarımı

Kuruluşun veri olgunluğuna uygun göstergeler ve baz çizgileri oluştururuz.

04

Hedef ve aksiyon planı

Teknik ve operasyonel iyileştirmeleri sorumlu, termin ve doğrulama yöntemiyle planlarız.

05

İzleme ve ölçme altyapısı

Ölçüm noktaları, veri toplama sıklığı ve analiz yöntemlerini tanımlarız.

06

İç denetim ve belgelendirme hazırlığı

Enerji performansı iyileştirme kanıtlarını denetime hazır hale getiririz.

Kimler ve neden?

ISO 50001 kimler için uygundur ve neden ihtiyaç duyulur?

Enerji maliyetinin veya tüketiminin önemli olduğu sanayi tesislerinden binalara, hizmet kuruluşlarından çok lokasyonlu yapılara kadar uygulanabilir. Amaç yalnız faturayı düşürmek değil, enerji performansını ölçülebilir ve sürdürülebilir biçimde iyileştirmektir. Yasal, müşteri veya kurumsal sürdürülebilirlik hedefleri de sistemi gerekli hale getirebilir.

Türkiye’de kanuni yükümlülük

ISO 50001 hangi kuruluşlar için mevzuat gereği zorunludur?

5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu ve Enerji Kaynaklarının ve Enerjinin Kullanımında Verimliliğin Artırılmasına Dair Yönetmelik kapsamında enerji yöneticisi görevlendirmek veya enerji yönetim birimi kurmakla yükümlü belirli kuruluşların TS EN ISO 50001 Enerji Yönetim Sistemini kurarak belgelendirmesi gerekir. Güncel eşikler kuruluş türüne göre değerlendirilmelidir.

Kalitek olarak yükümlülüğü yalnız belge açısından değil; ENVER bildirimleri, enerji yöneticisi/enerji yönetim birimi, etüt, VAP ve ölçme-doğrulama gereklilikleriyle birlikte ele alırız.

Endüstriyel işletmeler

Yıllık toplam enerji tüketimi 1.000 TEP ve üzeri olan endüstriyel işletmeler enerji yöneticisi görevlendirme ve ISO 50001 belgelendirme yükümlülüğü kapsamındadır. Yıllık toplam tüketimi 50.000 TEP ve üzeri olan endüstriyel işletmeler ayrıca enerji yönetim birimi kurmakla yükümlüdür.

Ticari ve hizmet binaları

Yıllık enerji tüketimi 500 TEP ve üzeri veya toplam inşaat/kullanım alanı 20.000 m² ve üzeri olan ticari ve hizmet binaları yükümlülük kapsamındadır.

Kamu binaları

Yıllık enerji tüketimi 250 TEP ve üzeri veya toplam inşaat/kullanım alanı 10.000 m² ve üzeri olan kamu binaları yükümlülük kapsamındadır.

Elektrik üretim tesisleri

Kurulu gücü 100 MW ve üzeri olan elektrik üretim tesisleri enerji yöneticisi görevlendirme ve ISO 50001 belgelendirme yükümlülüğü kapsamındadır. Bu eşik yalnız termik veya doğal gaz çevrim santralleriyle sınırlı değildir; mevzuat elektrik üretim tesisleri için genel eşik tanımlar.

Organize sanayi bölgeleri

Bölgesinde faal durumda en az 50 işletme bulunan OSB’ler enerji yönetim birimi kurma ve TS EN ISO 50001 sistemi kurarak belgelendirme yükümlülüğü kapsamındadır.

VAP başvuruları

Verimlilik Artırıcı Proje destek başvurularında Bakanlıkça ilan edilen kriterler kapsamında TÜRKAK tarafından akredite edilmiş kuruluşlardan alınmış TS EN ISO 50001 belgesinin sunulması zorunludur; güncel VAP çağrı ve uygulama usul/esasları ayrıca kontrol edilmelidir.

Teknik temel

ISO 50001'de ÖEK, EnPI ve EnB nasıl birlikte çalışır?

Kalitek projelerinde önce önemli enerji kullanımlarını ve performansı etkileyen ilgili değişkenleri belirleriz. Üretim, HDD/CDD, çalışma süresi veya proses yükü gibi değişkenler anlamlıysa normalizasyon ve regresyonla değerlendirilir; EnPI ve enerji baz çizgisi gerçek performans değişimini gösterecek şekilde tasarlanır. CUSUM gibi yöntemleri gerektiğinde iyileştirmenin sürekliliğini izlemek için kullanırız.

Süre, hizmet ve maliyet

ISO 50001 danışmanlığı nasıl planlanmalı?

Takvim ve maliyet; veri kalitesi, ölçüm altyapısı, enerji kaynakları, ÖEK sayısı, tesis/lokasyon yapısı, regresyon ihtiyacı ve mevcut yönetim sistemi olgunluğuna göre değişir. Danışmanlık ve belgelendirme ücretleri ayrıdır; teklif karşılaştırırken enerji gözden geçirmesi, EnPI/EnB analizi, ölçüm planı, eğitim, iç denetim ve YGG kapsamı kontrol edilmelidir.

Saha deneyimi

ISO 50001 projelerinde en sık karşılaştığımız hatalar

Toplam faturayı EnPI kabul etmek, üretim veya iklim gibi ilgili değişkenleri göz ardı etmek, ÖEK seçiminde veri kullanmamak, baz çizgisini gerekçesiz değiştirmek ve tasarruf projelerini enerji performans iyileştirmesiyle ilişkilendirmemek en yaygın hatalardır.

Sık sorulan sorular

ISO 50001 hakkında sık sorulan sorular

Her kuruluş için zorunlu değildir. Ancak Türkiye’de enerji yöneticisi görevlendirmek veya enerji yönetim birimi kurmakla yükümlü belirli endüstriyel işletmeler, ticari/hizmet binaları, kamu binaları, elektrik üretim tesisleri ve OSB’ler için TS EN ISO 50001 kurma ve belgelendirme yükümlülüğü bulunmaktadır. Kuruluşun güncel eşikleri ve özel durumu ayrıca değerlendirilmelidir.
Hayır. EnPI kuruluşun enerji performansını anlamlı biçimde temsil etmeli; ilgili değişkenler ve veri yapısı dikkate alınmalıdır.
Isıtma veya soğutma yükünün enerji tüketimini anlamlı etkilediği durumlarda iklim normalizasyonunda kullanılabilir.
Evet. Ortak yönetim sistemi süreçleri entegre edilebilir; enerji performansına özgü teknik şartlar ayrıca korunur.

Birlikte değerlendirelim

Enerji verinizi karar mekanizmasına dönüştürelim.

Mevcut tüketim verilerinizi ve ekipman yapınızı inceleyerek ISO 50001 için uygulanabilir bir başlangıç planı oluşturabiliriz.

Comments are closed.